Onderzoek naar vampiervinken

Onlangs vertoonde David Attenborough er in de nieuwste BBC-documentaire over de Galápagos Eilanden nog heftige beelden van. Nu is er ook een onderzoek naar gestart: het bijzondere foerageergedrag van de Darwinvink Geospiza difficilis, oftewel de vampiervink. Een groot deel van het jaar is er niets bijzonders aan de hand en voedt deze soort zich met zaden, insecten en andere geleedpotigen. Maar in de warme, droge tijd van het jaar dreigt er een tekort aan dat soort voedsel en neemt hij zijn toevlucht tot een wel heel bijzondere voedselbron, het bloed van genten (boobies) zoals de blauwvoet- en vooral de maskergent.

Vampiervink doet zich tegoed aan maskergentenbloed - foto: Parque Nacional Galapagos

Geospiza difficilis, één van de dertien soorten Darwinvinken op de Galápagos, komt voor op de eilanden Santiago, Fernandina, Pinta en Genovesa, èn op twee eilandjes in het uiterste noorden van de Galápagos, Darwin en Wolf. Maar alleen op Darwin en Wolf voedt hij zich in het droge seizoen met het bloed van genten. Of, zoals de biologie het uitdrukt, alleen daar vertoont de soort “hematofagie”.

Dat Geospiza difficilis zich als een ware vampier kan gedragen, is al veel langer bekend. Maar er blijven nog veel vragen over om te beantwoorden en dus zijn de Universiteit San Francisco in Quito en de Universiteit van Miami in samenwerking met medewerkers van Parque Nacional Galápagos begin 2015 begonnen met onderzoek naar deze vorm van hematofagie. Voorlopig betekent dat onderzoek naar het “normale” foerageergedrag, het eten van zaden en geleedpotigen. Maar tegelijkertijd probeert men meer inzicht te krijgen in gedrag en ecologie van deze Darwinvink en de wijze, waarop hij zijn voedsel verteert. En dat doet men onder andere door het nemen en bestuderen van speeksel- en bloedmonsters (ironisch genoeg).

Die monsters betekenen een mooie aanloop naar het onderzoek dat eind 2015 / begin 2016 moet plaatsvinden. Want dan heerst er droogte en dus voedselgebrek, en stappen de vinken over op hun vampiergedrag. Daarbij zoeken deze bloedzuigertjes de stuit van hun slachtoffer op, bij voorkeur masker- en blauwvoetgenten, doorboren de huid en doen zich te goed aan gentenbloed. In die periode is het de onderzoekers vooral te doen om die eerder genoemde speekselmonsters. Zij zijn namelijk razend benieuwd, of zij daarin vergelijkbare eigenschappen zullen aantreffen als in het speeksel van andere vampiers, zoals muggen, teken en de bekende Zuid-Amerikaanse vampiervleermuis. Eigenschappen die ervoor zorgen dat het bloed niet stolt en zonder problemen door de vampier, in dit geval dus de Darwinvink, kan worden opgenomen.                

Vampiervink - foto: Parque Nacional Galapagos

Nog even wat praktische gegevens: het eiland Darwin heeft een oppervlakte van slechts 78 km² en huisvest volgens de meest recente telling zo’n 730 maskergenten, terwijl Wolf 134 km² groot is en een populatie van rond 860 maskergenten heeft. Zo te zien hoeven de Darwinvinken zich voorlopig dus nog geen zorgen te maken over de beschikbare bloedvoorraad. Wij op onze beurt zijn natuurlijk benieuwd naar berichten over de komende onderzoeksresultaten. Waarom is er op Darwin en Wolf wel sprake van hematofagie en op de andere eilanden niet? En is er inderdaad sprake van die al eerder aangestipte overeenkomsten tussen de Darwinvinken en andere vampiers? Wij houden u op de hoogte van de uitkomsten.